Tylko dzięki testamentowi możemy osobiście rozstrzygnąć o losach swojego majątku po śmierci. Brak takiego dokumentu sprawia, że krąg spadkobierców wyznacza ustawa — zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego zapisanymi w Kodeksie cywilnym. Choć przepisy przewidują kilka rodzajów testamentu, za najbezpieczniejszy i najtrudniejszy do zakwestionowania uchodzi testament notarialny.
Na czym polega testament notarialny
Jest to ostatnia wola utrwalona w formie aktu notarialnego. Notariusz zapisuje wolę spadkodawcy, pilnując zarazem jej zgodności z prawem oraz tego, by zapisy były precyzyjne i nie budziły wątpliwości. Trzeba podkreślić, że sporządzenie testamentu jest czynnością ściśle osobistą — nie da się go dokonać za pośrednictwem pełnomocnika. Wymaga się również, by spadkodawca miał pełną zdolność do czynności prawnych.
Co przemawia za testamentem notarialnym
- Pewne przechowanie dokumentu. Oryginał zostaje w kancelarii, przez co nie sposób go zniszczyć, zgubić ani zataić — a spadkodawca dostaje na ręce wypis.
- Odporność na podważenie. Notariusz potwierdza tożsamość spadkodawcy i ocenia, czy działa on świadomie oraz bez przymusu, co później mocno utrudnia kwestionowanie ważności testamentu.
- Bezbłędna treść. Fachowo sformułowane zapisy ograniczają niebezpieczeństwo, że okażą się nieskuteczne albo wieloznaczne — a z taką bolączką nierzadko borykają się testamenty pisane własnoręcznie.
- Wpis do NORT. Jeśli spadkodawca sobie tego życzy, testament można odnotować w Notarialnym Rejestrze Testamentów, dzięki czemu łatwiej odszukać go po śmierci. Rejestr nie zdradza treści dokumentu — poświadcza wyłącznie, że taki testament powstał.
Jakie rozrządzenia mieści testament
Testament służy nie tylko do wskazania spadkobiercy. Można w nim również zawrzeć zapis zwykły albo zapis windykacyjny (przekazanie wskazanej osobie konkretnej rzeczy, choćby mieszkania), nałożyć polecenie czy wyznaczyć wykonawcę testamentu. Warto przy tym wiedzieć, że zapis windykacyjny — pozwalający przeznaczyć oznaczony składnik majątku dla danej osoby — jest dopuszczalny jedynie w testamencie mającym formę aktu notarialnego.
Raz sporządzony testament nie wiąże spadkodawcy dożywotnio — wolno go w dowolnym momencie zmienić lub odwołać. Wystarczy spisać nowy testament bądź jednoznacznie odwołać dotychczasowy. Dzięki temu rozrządzenia można na bieżąco dopasowywać do zmian w życiu osobistym, rodzinnym czy w stanie majątku. Notariusz zadba przy okazji, aby z nowego dokumentu jasno wynikało, które z wcześniejszych postanowień przestają obowiązywać.
Granice swobody testowania — zachowek
Możliwość swobodnego dysponowania majątkiem ma jednak swoje granice. Najbliższą rodzinę polskie prawo zabezpiecza za pomocą instytucji zachowku. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy dziedziczyliby z ustawy, lecz zostali w testamencie pominięci, przysługuje pieniężne roszczenie o zachowek odpowiadające części wartości należnego im udziału spadkowego. Zasadniczo jest to połowa wartości udziału przypadającego przy dziedziczeniu ustawowym, a dwie trzecie — jeżeli uprawniony jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy. Skutki te warto przedyskutować z notariuszem już na etapie sporządzania testamentu, by świadomie ułożyć rozrządzenie majątkiem.
Jaki jest koszt testamentu notarialnego
Honorarium notariusza wyznacza rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Wobec bezpieczeństwa, jakie daje testament notarialny, wydatek na jego sporządzenie pozostaje stosunkowo niski, a jego ostateczna wysokość zależy między innymi od tego, jakie rozrządzenia obejmuje dokument (na przykład czy znalazł się w nim zapis windykacyjny). Najbardziej aktualną, wyliczoną indywidualnie kwotę najlepiej poznać w bezpośrednim kontakcie z kancelarią.
Skontaktuj się z kancelarią
Decyzja o spisaniu testamentu przynosi spokój i pewność, że wola spadkodawcy zostanie uszanowana, a bliscy nie popadną w spory. Nasza Kancelaria Notarialna pomoże dopasować rozwiązania do Państwa sytuacji rodzinnej i majątkowej oraz rozwieje wątpliwości, w tym te dotyczące zachowku. Po umówienie spotkania z notariuszem zachęcamy do kontaktu telefonicznego lub mailowego.
Masz pytania? Skontaktuj się z notariuszem
Kancelaria Notarialna — ul. Przykładowa 1, Miejscowość Przykładowa.